Ontworming van volwassen honden en katten

Wormen komen veel voor bij honden en katten in Nederland en Europa. Volwassen dieren laten vaak weinig duidelijke klachten zien, maar kunnen wel wormeitjes uitscheiden in de omgeving. Dit is niet alleen een risico voor andere dieren, maar ook voor mensen. De nieuwste richtlijnen van ESCCAP (European Scientific Counsel Companion Animal Parasites) benadrukken daarom steeds sterker het belang van ontwormen op maat, afgestemd op het individuele risico van het dier.

Honden en katten kunnen besmet raken met verschillende soorten wormen. De belangrijkste groepen zijn:

Spoelwormen (zoals Toxocara) komen veel voor en vormen een zoönotisch risico. Lintwormen, waaronder Dipylidium en Taenia, worden meestal overgedragen via prooidieren of vlooien. Daarnaast spelen longwormen een steeds belangrijkere rol, zoals de Franse hartworm (Angiostrongylus vasorum) bij honden en Aelurostrongylus abstrusus bij katten, die vooral via slakken of paratenische gastheren worden overgebracht. Een dier kan langdurig besmet zijn zonder duidelijke symptomen, waardoor preventie essentieel is.

Volwassen honden hebben zelf vaak weinig last van een worminfectie. Toch kunnen zij wormeitjes uitscheiden en zo hun omgeving besmetten. Dit kan risico’s opleveren voor kinderen, andere huisdieren en mensen met een verminderde weerstand.

Volgens de huidige ESCCAP-richtlijn is het vroegere standaardadvies om honden twee tot vier keer per jaar te ontwormen niet meer toereikend voor veel honden. In plaats daarvan wordt gekeken naar het individuele infectierisico.

Het infectierisico bij honden wordt onder andere bepaald door leefstijl en omgeving. Honden die jagen, prooidieren of rauw vlees eten, regelmatig loslopen in parken of natuurgebieden, of contact hebben met (naakt)slakken, lopen een duidelijk hoger risico. Ook reizen naar het buitenland en leven in een huishouden met jonge kinderen spelen hierbij een rol. Afhankelijk van deze factoren kan het nodig zijn om een hond vier tot zelfs twaalf keer per jaar te behandelen tegen bepaalde wormsoorten, of om met dezelfde frequentie ontlastingsonderzoek uit te voeren.

Bij katten komen worminfecties vooral voor bij dieren die buiten komen. Besmetting vindt meestal plaats via de bek, bijvoorbeeld door het eten van muizen of vogels. Ook tijdens het wassen kunnen wormeitjes worden opgenomen die aan de vacht kleven. Daarnaast spelen vlooien een belangrijke rol bij de overdracht van sommige lintwormen.

Net als bij honden bestaat er geen vast standaardadvies voor volwassen katten. ESCCAP adviseert ook hier ontwormen op maat, gebaseerd op leefstijl en omgeving.

Bij katten hangt het infectierisico sterk samen met hun leefwijze. Katten die buiten komen en jagen, lopen meer kans op besmetting doordat zij prooidieren eten. Het voeren van rauw vlees en het optreden van vlooienbesmettingen vergroten dit risico verder. In gebieden waar longwormen of bepaalde lintwormen vaker voorkomen, kan bij deze katten regelmatige, soms zelfs maandelijkse behandeling of controle via ontlastingsonderzoek nodig zijn.

ESCCAP werkt met risicoprofielen om te bepalen hoe vaak ontwormen of controleren nodig is. Dieren met een zeer laag risico, die nauwelijks buiten komen, geen rauw vlees eten en geen contact hebben met prooidieren, kunnen vaak toe met één tot twee behandelingen per jaar of ontlastingsonderzoek.

Bij een gemiddeld risico, zoals regelmatig buiten komen, wordt minimaal vier keer per jaar ontwormen of controleren geadviseerd.

Bij een hoog risico, bijvoorbeeld door jachtgedrag, rauwe voeding, intensief slakkencontact of verblijf in risicogebieden, kan maandelijkse behandeling of diagnostiek nodig zijn. Ontlastingsonderzoek is alleen een gelijkwaardig alternatief wanneer het net zo frequent wordt uitgevoerd als het geadviseerde ontwormingsinterval. Daarnaast is fecesonderzoek minder geschikt voor het aantonen van sommige lintworminfecties.

Met behulp van onderstaand keuzediagram kun je snel bepalen in welke groep jouw hond of kat valt. Bij elke groep hoort een specifiek ontwormingsadvies.

Risicogroep A (laag risico): 1–2× per jaar tegen spoelwormen
(of ontlastingsonderzoek)

Risicogroep B (gemiddeld risico): Minimaal 4× per jaar tegen spoelwormen
(of ontlastingsonderzoek)

Risicogroep C (verhoogd risico): 4–12× per jaar tegen spoel- en lintwormen
(hond vaak ook longworm)

Risicogroep D (hoog risico / vossenlintwormgebied)
12× per jaar tegen lintwormen
4–12× per jaar tegen spoelwormen

Ontlastingsonderzoek is alleen gelijkwaardig als het net zo vaak wordt uitgevoerd als het ontwormingsadvies.

Uit de nieuwste inzichten blijkt dat één tot drie ontwormingen per jaar in veel situaties onvoldoende bescherming bieden. Wormen kunnen zich snel ontwikkelen en eitjes kunnen lange tijd in de omgeving overleven. Bij een verhoogd risico helpt een hogere behandelfrequentie om de uitscheiding van wormeitjes te beperken, besmetting van de leefomgeving te verminderen en het risico voor mens en dier te verkleinen.

Dit is vooral relevant in huishoudens met jonge kinderen, waar hygiëne extra belangrijk is.

Ontworming is altijd maatwerk. Neem contact op met je dierenarts als:

Je dierenarts kan helpen bij het opstellen van een passend ontwormings- of controleplan en adviseren welk middel geschikt is.

Wormen zijn een onzichtbaar maar belangrijk gezondheidsrisico voor honden en katten. De huidige ESCCAP-richtlijnen laten zien dat een vast schema niet voor elk dier voldoende is. Door te kiezen voor ontwormen op maat, eventueel gecombineerd met regelmatig ontlastingsonderzoek, draag je bij aan de gezondheid van je huisdier én een veilige leefomgeving.

Overzicht van ons assortiment ontwormingsmiddelen hond.

Overzicht van ons assortiment ontwormingsmiddelen kat.

Hond ontwormen om diarree te voorkomen

Top 5 producten voor het ontwormen van jouw huisdier

Spoelworm

Top 5 producten tegen vlooien en teken

Bij verdere vragen zijn wij elke werkdag telefonisch te bereiken of via [email protected].