Droes bij paarden

Droes is een besmettelijke luchtweginfectie die bij paarden regelmatig voorkomt, vooral op locaties waar meerdere paarden samen worden gehouden, zoals stallen, trainingsbedrijven of opfoklocaties. De aandoening kan zich snel verspreiden binnen een kudde of stal. Door tijdig de signalen te herkennen en passende maatregelen te nemen, kun je complicaties helpen beperken en verdere besmetting voorkomen.

Droes is een bacteriële infectie van de bovenste luchtwegen, veroorzaakt door Streptococcus equi subspecies equi. De bacterie komt het lichaam binnen via de neus of mond en nestelt zich eerst in het slijmvlies van de keel.

Vervolgens verplaatst de bacterie zich naar de lymfeklieren rond de keel en kaak, waar ontsteking en abcesvorming ontstaat. Pas later in het ziekteproces keren de bacteriën terug naar het slijmvlies en worden ze via neusuitvloeiing uitgescheiden.

Hierdoor kan een paard in de eerste fase al ziek zijn, bijvoorbeeld met koorts, terwijl het nog niet direct besmettelijk is. Meestal wordt een paard pas besmettelijk zodra het bacteriën via de neus gaat uitscheiden. Dit begint vaak één tot drie dagen na het optreden van de koorts. Daarom is het dagelijks meten van de temperatuur bij een verdenking van droes een belangrijke manier om nieuwe gevallen vroeg te herkennen en verdere verspreiding te beperken.

Na een incubatietijd van ongeveer 3 tot 14 dagen ontstaan de eerste verschijnselen. Droes begint vaak met koorts en een sloom paard dat minder eet. In de dagen daarna kunnen de volgende symptomen zichtbaar worden:

Wanneer de zwelling van de lymfeklieren toeneemt, kan dit druk geven op de luchtwegen. In ernstige gevallen kan ademhalen hierdoor bemoeilijkt worden, wat altijd reden is om direct een dierenarts in te schakelen.

De bacterie wordt vooral overgedragen via direct contact tussen paarden, bijvoorbeeld via neus-neus contact of door hoesten op korte afstand. Daarnaast speelt indirecte besmetting een belangrijke rol. De bacterie kan worden overgedragen via gedeelde drinkbakken, voerbakken, halsters en borstels, maar ook via handen, kleding of schoeisel van verzorgers.

In een vochtige omgeving, zoals in drinkbakken, kan de bacterie enige tijd overleven. Hierdoor kan de infectie zich ongemerkt binnen een stal verspreiden, zelfs zonder direct contact tussen paarden.

Het verloop van droes kent een aantal herkenbare fasen. In eerste instantie ontwikkelt het paard koorts en algemene ziekteverschijnselen. In deze fase is het dier meestal nog niet besmettelijk. Enkele dagen later begint de bacterie zich via de neus te verspreiden en neemt de besmettelijkheid toe.

De periode waarin bacteriën via de neus worden uitgescheiden duurt meestal twee tot drie weken. In sommige gevallen kan dit oplopen tot vier tot zes weken. Dit betekent dat een paard ook na het verdwijnen van de zichtbare klachten nog besmettelijk kan zijn.

Dit is de reden dat isolatiemaatregelen vaak langer moeten worden volgehouden dan alleen de periode waarin het paard duidelijk ziek is.

Na een droesinfectie kan een paard drager blijven van de bacterie zonder nog duidelijke symptomen te vertonen. De bacterie kan zich in de luchtzakken (holtes achter de keel) handhaven. Dit gebeurt doordat pus vanuit ontstoken lymfeklieren in deze ruimtes terecht kan komen en daar achterblijft. In deze restanten kunnen bacteriën overleven.

Hierdoor kan een paard later opnieuw bacteriën uitscheiden zonder zelf nog duidelijk ziek te zijn. In sommige gevallen kan dit maanden tot zelfs jaren aanhouden. Dit maakt dragers een belangrijke bron van nieuwe besmettingen op een stal.

In een klein aantal gevallen verspreidt de bacterie zich via het bloed of lymfestelsel naar andere delen van het lichaam. Dit wordt verslagen droes genoemd.

De bacterie kan zich dan nestelen in organen zoals de longen, lever of milt. De klachten zijn vaak minder typisch voor droes en daardoor minder makkelijk te herkennen. Zo kunnen paarden last krijgen van aanhoudende of wisselende koorts, vermagering of vage klachten zoals terugkerende koliek. In sommige gevallen kunnen ook neurologische verschijnselen optreden.

Omdat deze vorm minder herkenbaar is, kan de diagnose later worden gesteld. Behandeling en begeleiding door een dierenarts zijn in deze gevallen altijd noodzakelijk.

Droes kan gepaard gaan met verschillende complicaties. Zo kan een longontsteking ontstaan, bijvoorbeeld wanneer voedsel of vocht wordt ingeademd door slikproblemen. Daarnaast kan het immuunsysteem overmatig reageren op de infectie.

In dat geval kan purpura hemorrhagica optreden, een aandoening waarbij ontstekingen van de bloedvaten ontstaan. Dit kan leiden tot zwellingen aan het hoofd en de benen en soms tot bloedingen in de slijmvliezen. Deze complicatie vraagt om snelle veterinaire behandeling.

De behandeling van droes is meestal gericht op ondersteuning van het paard en het voorkomen van complicaties. Rust, goede verzorging en een schone, goed geventileerde omgeving helpen het lichaam om de infectie zelf te overwinnen.

Wanneer slikken pijnlijk is, kan het helpen om voer zachter of nat aan te bieden. Abcessen moeten doorgaans de tijd krijgen om te rijpen en spontaan open te breken. In sommige gevallen kan een dierenarts besluiten om een abces gecontroleerd te openen om de druk te verlichten.

Ontstekingsremmers kunnen worden ingezet om koorts en pijn te verminderen. Antibiotica worden niet standaard toegepast, omdat dit het natuurlijke verloop van de ziekte kan verstoren en de opbouw van een goede, langdurige immuniteit mogelijk vermindert. Alleen bij complicaties of in specifieke situaties wordt hiervan afgeweken.

Tijdens het herstel is het belangrijk dat een paard voldoende blijft drinken en eten. Een goede algemene conditie ondersteunt het herstelproces.

In sommige gevallen kan aanvullende ondersteuning van de weerstand zinvol zijn, bijvoorbeeld met producten zoals Audevard Immuno RS of NAF Immuforte. Bij paarden met koorts of een verminderde opname kan daarnaast ondersteuning van de vochtbalans, bijvoorbeeld met elektrolyten, helpen om het herstel te ondersteunen. Overleg bij twijfel altijd met de dierenarts welke ondersteuning in de situatie van jouw paard passend is.

Daarnaast speelt hygiëne een belangrijke rol bij het beperken van verdere verspreiding. Het regelmatig reinigen en desinfecteren van materialen en de stalomgeving helpt om de besmettingsdruk te verlagen. Ook het zorgvuldig schoonhouden van neusuitvloeiing en opengebroken abcessen draagt bij aan het comfort van het paard.

Het voorkomen van droes draait vooral om goed management. Nieuwe paarden kunnen het beste gedurende enkele weken apart worden gehouden, zodat eventuele klachten tijdig worden opgemerkt. In deze periode is het verstandig om dagelijks de temperatuur te controleren, omdat koorts vaak het eerste signaal is van droes.

Daarnaast helpt het om materialen niet te delen tussen paarden en alert te zijn op veranderingen in gedrag of gezondheid. Op bedrijven waar veel paarden samenkomen of regelmatig wisselingen plaatsvinden, kan vaccinatie worden overwogen om de ernst en duur van een infectie te beperken. Overleg hierover met de dierenarts is altijd aan te raden.

Neem bij twijfel altijd contact op met de dierenarts, zeker wanneer een paard koorts heeft, sloom is of zwellingen in de keelregio vertoont. Ook bij neusuitvloeiing, slikproblemen of benauwdheid is snelle beoordeling belangrijk.

Wanneer er een vermoeden bestaat van droes op stal, helpt een vroege diagnose om verdere verspreiding te beperken en passende maatregelen te nemen.

Droes is een besmettelijke aandoening die vooral impact heeft op stalniveau. Door alert te zijn op de eerste signalen, zorgvuldig om te gaan met hygiëne en tijdig de dierenarts te betrekken, kun je de gevolgen meestal goed beheersen.

Extra aandacht voor dragerschap en zorgvuldig stalmanagement zijn essentieel om nieuwe uitbraken te voorkomen, zeker op locaties waar paarden regelmatig wisselen of samenkomen.

Weerstand bij paarden

Gezonde spijsvertering bij paarden

Koliek bij paarden

Voor vragen zijn wij elke werkdag telefonisch te bereiken of via  [email protected].